Mønnema Baukunscht

Von 
Ralf-Carl Langhals
Lesedauer: 
De Kall - Autor unserer Mundart-Glosse. © Walter Imhof

Schaffä, schaffä, Heislä bauä … føngä ma heid, wo’s um Bauä gehä soll, ruhisch mol schweewisch ø. Kehrda a däzu, zu de Bauschparer unn Heisläbaua? Habbda Johre uff de Bauschdell fabrocht midd Zemäntschlebbä, Ausbetonierä, Schlitzklobbä, Kawälziehä, Fabutzä, Fliesefalegga? Dønn wissda, wovunn isch rädd: Ä Heidä-Arweit iss dess. Die meischdä kämpfä sisch ä halwäss Lewä ønn so äm Heisel ab unn aa wønn’s schdeht, brauschdä allä Ritt widda Geld.

AdUnit urban-intext1

Moin Kumpl, de Härbärd, kehrt a däzu, zu de Heisläbauer. Wønna nädd øn soim Reihehaus uffm Pingschtbärg bosselt, schraubt da øm Bungalow vunn soina Dochda uff de Vogglschdøng rum. Unn wønna dess beides nädd macht– døonn jäämerda driwwa, wass än Haufä Arweit unn Umuuß dess iss.

De Häbärd baut unn bosselt

Neilisch hoddama øgerufä. Uff moi Begrießungsfroog „Ou, Häbärd, wie?“ kummt glei: „Weesch jo, Kall, bischdä øm Dach ferdisch, føngsch im Kella widda ø – isch bin jo schließlisch nädd bei de Schtadt!“ Dodruff kummt vunn mir bloß ä erschdaundäs „Hä?“– awwa schunn geht’s los: „S’Schtadhaus wärd abgerissä!“ „Um dess iss jo aa nädd schaad!“, feix’isch ins Telläføn. „Freilisch nädd!“, mähnt de Härbärd, „awwa soll isch weida machä? Technischäs Rathaus? Kunschd-hall? Märksch wass, Kall?“ Isch saag: „Länger wie 30, 40 Johr heebt schoints nix in Mønnem.“ „Genau, Kall! Gønz weit owwä, wo du näddä mol hiedängä kønnsch, in heearä Sferä, wo großä Geischdä, Schdadtreed, Baumäschda unn Baubirgameeschda mit hochfliegända Ideä – unn doim Schdeiergeld– wirkä, do musch freilisch nix zurigglegä unn räbbarierä. Do laafd die Sach gønz ønnärschda!“ „A wie laafd’s dønn do, Häbärd? Wärsch’s mas glei fazehlä, nämm isch ø.“

Glei legda widda los: „Bass uff, Kall, middäm Bauä iss dess bei uns noch imma so geloffä: Du nimmsch ännä vunn vier Mønnema Arschitekdä: Mutschler, Schmucker, Striffler, Mitzlaff, weil mehr hawwä ma jo nädd, dess iss so.

Räbbariert wärd nix!

AdUnit urban-intext2

Unn weil mir ä armi Schdadt sinn, hawwä mir a blooß än Bauunernähma, dänn rufsch dønn ø – unn los geht’s. Hald nää, voher machsch nadierlisch noch ä bissl Ausschreiwungs-Folklorä unn Fasnachd mid Gemoinderat unn so. Awwa, da die a alle wissä, dass ma in Bausachä in Mønnem personell schlescht uffgschdelld sinn, heewä allä die Hønd.“ „Mähnsch ehrlisch, Härbärd? Unn dønn?“, froog isch nooch. „Ha, schdeht der Kaschdä – meeglischst groß unn hooch – wärrä Räddä khaldä, Preise vergewwä unn Schuldärn gekloppt. Unn dønn – Owacht: Machsch nie mehr was, äfach ganix! Sanierungä, Räbbaradurä unnsoweida, dess bringt politisch ganix. Losch dänn Bunga äfach schdehä bissa zommäfalld. Abriss, färdisch.“ „Unn dønn?“, froog isch. „Dønn føngt die Sach vunn vonnä ø! Nur Kläägeischda kimmerä sich um ihr Heisa. Bei uns gilt: Je greeßa dä Bunga, dess do kärza schdehda. Dess heeßd ma ,Mønnema Bauhärremodell!’“

Kontakt:  kall@mamo.de   

Mehr zum Thema

Mundartglosse De Kall mähnt: Kruuschd im Schiewer

Veröffentlicht
Von
Ralf-Carl Langhals
Mehr erfahren

Mundartglosse De Kall mähnt: Schneid’, Schlei unn Räschbeckt

Veröffentlicht
Von
Ralf-Carl Langhals
Mehr erfahren

Mundartglosse De Kall mähnt: Härbschd im Winder

Veröffentlicht
Von
Ralf-Carl Langhals
Mehr erfahren

Redaktion Ralf-Carl Langhals studierte Jura, Germanistik, Romanistik, Theater- und Musikwissenschaft in Mannheim, Berlin und Nizza. Er arbeitete als Regieassistent und Dramaturg an verschiedenen deutschen Theater und schrieb danach als freier Theaterkritiker für SWR, Die Welt, Frankfurter Rundschau, Theater der Zeit u.a. Seit 2006 ist er Kulturredakteur beim Mannheimer Morgen, zuständig für die Bereiche Schauspiel, Tanz und Performance.

Thema : De Kall mähnt - Mundartglosse

  • Kultur S’geht widda „nauszus“!

    Ahh, härrlisch! Laue Liftschä wehä, die Temparadurä sinn gschdiggä unn die Clara, also die Sunn, hodd sisch a schunn ørdäntlisch bliggä lossä. So løngsøm wärd’s! Hierzulønd hamma dodefir än herrlischä Ausdruck, der die Rischtung gønz klar vorgibt: Es geht „nauszus“! Unn somit a uffwärts, hoffändlisch. Iwwa des schänä Wärdschä hawwisch schunnämol gschriwwä, dess iss wohr. Dess macht mir awwa nix, dänn „nauszus“ kehrt zu moinä persänlischä Lieblingswärda. Vunn Eirä schproochlischä Lieblingä unsara Muddaschprooch, diedama zugschiggt habt, iss dønn am Møndaag widda in de Zeidung zu lesä. Heit iss moi geliebdäs „nauszus!“ drø, dess, wønnda misch froogt, imma ä Ausrufäzeischä als Hoffnungsschimmer braucht. {element} Mønnschä, unn do hodds unna Lesa schunn Diskussiønä gewwä, sage eher „rauszus“, wass a in Ørdnung iss, mir persänlisch awwa näd so vunn de Zung geht. Falsch isses desdäwegä freilisch nädd, jedda rädd ewä, wieäm de Schnawwl gewachsä iss. {furtherread} Dess Drollischä øn „nauszus“ iss, dass es do ganädd ubädingt waam odda frihlingshaft soi muss. Aa wønn scharfä Windä dursch die Kurpalz wehä und de Friehling soi blaues Bønd noch nädd fladderä lossd: Nauszus geht’s trotzdem, weil’s ewä länga hell iss. Weil hier unn do wass Grienäs uffblitzt. Unn unnsa gudi Induschtrie-Luft gønz onnaschda rieschd. Nooch Schoklaad, Bier, Kokkosfett, Zellschdoff, Grillfleesch unn Seefäpulva rieschds jo do s’gonz Johr. Alla dønn, geht jetz mol naus – unn nämmt ä Naas voll „Nauszus“! mannheimer-morgen.de/kall, Kontakt: kall@mamo.de

    Mehr erfahren
  • Kultur Isch geh zu de Krippo!

    Guckt Ihr a so gern Krimi wie isch, Ihr Leit? Do habbt da grad Gligg, dänn ehrlisch gsacht, kummt jo bald nix mehr ønnares im Färnseh. Uffäm änä Kanal, kwatschäsä in änarä Dur, uff de onnarä sinnse øm schießä, fafolgä, verheerä odda ga obduzierä. Wie gsacht, isch seh’s gärn, also liewa wie’s Gekwatschä vunn de ewisch gleischä Eiakepp. Awwa graad, weil allä Owend, uff zisch Senda än Krimi laaft, fallt ma do als wass uff... Unn isch kønn Eisch saagä: Wønn isch nochämol uff die Welt kumm, dønn geh isch zu dä Krippo! {element} Nädd weil isch so gärn Blut seh odda dursch Hinnaheef dennä Schdrømer noochrennä will. Ah nädd, weil isch so gern neschdäløng im Dienschdwaagä ohne Schtøndheizung vor irgendwelsche Hausdierä mutmaaßlischä Fabrescha observierä deed. Unn geh ma fort midd dennä Fafolgungsjagde egal ob zu Fuß odda middem Audo. Also isch, dess gewwisch offä zu, deed blooß wegä dämm Geld zu de Krippo wollä! Die missä do nämlisch ä schänes Geld fadiene, soviel schdeht feschd. Habbda Eisch schunn mol dennä ihr Wohnungä unn Heisa øgeguckt, hä? Wie so än Hauptkommissar, noch däzu gschiedä unn zwee Kinna, alläschdehend residiert – do fallda nix me oi! Egal ob Berlin, Malmö, Köln, Ystadt, Ludwigshafä, Genua, Leipzisch, Hømburg, Bozen odda Sylt: än Traum! Trotz Alimendä: Siwwä Zimma Altbau midd Schduck, Induschtrie-Lofts, so groß wie ä Schdrooßebøhn-Deppo, Pänthaus midd zweehunnerd Kwadratmeeda, Willä midd Fenschda biss uff de Boddä, nadierlisch midd Meerblick! Dess lossd mehrarä Schließ zu: Entwedda isch hab bei dännä Besoldungsgruppä im TVÖD falsch noochgeguckt. Odda s’iss kriminelli Kohlä im Schpiel, ihr guggt jo Krimis unn wissd schunn: Drogebarønä, Schmiergeld unnsoweida. Odda die hawwä alla Famieda, die nädd wegä Zaschda, sunnern bloß aus Menschäfroindlischkeit famiedä. S’iss unwahrschoinlisch, awwa jo a egal – denn wie dämm a sei: Glaabt ma, im neggschdä Lewä geh isch zu de Bolizei! Zum Kall: morgenweb.de/kall Kontakt: kall@mamo.de

    Mehr erfahren
  • Mundartglosse De Kall mähnt: Mønnema Baukunscht

    Schaffä, schaffä, Heislä bauä … føngä ma heid, wo’s um Bauä gehä soll, ruhisch mol schweewisch ø. Kehrda a däzu, zu de Bauschparer unn Heisläbaua?

    Mehr erfahren