Kruuschd im Schiewer

Von 
Ralf-Carl Langhals
Lesedauer: 
De Kall - Autor unserer Mundart-Glosse. © Walter Imhof

S’gibt jo so ä paar Reedsl, die schoints uff ewisch uugeleest bleiwä. So in de Pelza Art: „Das Ändä einer Lewwaworschd, dess bleibt uff ewisch unerforschd!“ In die Kattägorie fallt ä bsunneri Sortt vunn Schubblaad, a Schiewer odda Schiewärlä kheeße, wønn’s ä kläni iss. Die iss bei de meischdä Leid in de Kisch, im Biffee odda im Gøng, also Flur. Seldenna issä im Esszimmer, sofärn ma äns hodd, nadierlisch.

AdUnit urban-intext1

In dämm Schiewer finnä sich Sachä, dess glaabt känn Mensch: längschd Fagessenes, Uneedisches, Iwwarischäs, Krimskrøms, Kruuschd unn Zeisch, vunn dämm ma glaabt, ma käängds nochämol brauchä. Odda dess ma fär zu schaad zumm Fordschmeißä hellt. Odda wo de Zwilling oddas Gegäschdick däzu fehlt… Wissda, wass isch mähn? So ä Gardienäschiene-Schdobberle zum Beischpiel. Än abgebrochenä Meeda, der immahie noch longä deed, um was unna äm halwä Meeda auszumessä, ä änzelni Schdriggnoodl odda Schdreischheelza mit Wärwung vunn Tønkschdellä, die schunn dreißisch Johr abgerisse sinn. Do drinn finnä sisch a Schlissel fä Dierä, die schunn ewisch uffm Schpärrmill sinn. Kuglschreiwa, die schunn zu DDR-Zeidä nimmä gschriwwa hawwä. Fusslrassierer, die noch nie gøngä sinn, Uffklewa unn Øschdegga, die känn Mensch je gebraucht hodd. Faroschdäddä Vorhängäschlessa zu Kella, vunn dännä seit Ewischkeidä känna mehr weeß, wo die je gelegä haawä. Aldä Klinglschilda middm Meedschänømä vunn de Urgroßmudda druff, Funslä vunn Daschälømbä midd ausgeloffänä Baddariä… Isch kännd ewisch weidamachä, Ihr a?

Dass Ihr ah so ä Schiwwärlä habbt, wunnert misch nädd! Dess greeßarä Redsl iss die Tatsach, dass in die Schubblaad, fuffzisch Johr noirøhmä konnsch, ohnä je wass rauszuholä! Ä schwarzes Loch, ä Buch midd siwwä Siegl, ä eschdäs Misterium! Wass dess beweisst? S’Haus, dess’iss wohr, faliert nix!

Kontakt: kall@mamo.de 

Mehr zum Thema

Mundartglosse De Kall mähnt: Schneid’, Schlei unn Räschbeckt

Veröffentlicht
Von
Ralf-Carl Langhals
Mehr erfahren

Mundartglosse De Kall mähnt: Härbschd im Winder

Veröffentlicht
Von
Ralf-Carl Langhals
Mehr erfahren

Mundartglosse De Kall mähnt: Bleedä Frogä

Veröffentlicht
Von
Ralf-Carl Langhals
Mehr erfahren

Redaktion Ralf-Carl Langhals studierte Jura, Germanistik, Romanistik, Theater- und Musikwissenschaft in Mannheim, Berlin und Nizza. Er arbeitete als Regieassistent und Dramaturg an verschiedenen deutschen Theater und schrieb danach als freier Theaterkritiker für SWR, Die Welt, Frankfurter Rundschau, Theater der Zeit u.a. Seit 2006 ist er Kulturredakteur beim Mannheimer Morgen, zuständig für die Bereiche Schauspiel, Tanz und Performance.

Thema : De Kall mähnt - Mundartglosse

  • Kultur S’geht widda „nauszus“!

    Ahh, härrlisch! Laue Liftschä wehä, die Temparadurä sinn gschdiggä unn die Clara, also die Sunn, hodd sisch a schunn ørdäntlisch bliggä lossä. So løngsøm wärd’s! Hierzulønd hamma dodefir än herrlischä Ausdruck, der die Rischtung gønz klar vorgibt: Es geht „nauszus“! Unn somit a uffwärts, hoffändlisch. Iwwa des schänä Wärdschä hawwisch schunnämol gschriwwä, dess iss wohr. Dess macht mir awwa nix, dänn „nauszus“ kehrt zu moinä persänlischä Lieblingswärda. Vunn Eirä schproochlischä Lieblingä unsara Muddaschprooch, diedama zugschiggt habt, iss dønn am Møndaag widda in de Zeidung zu lesä. Heit iss moi geliebdäs „nauszus!“ drø, dess, wønnda misch froogt, imma ä Ausrufäzeischä als Hoffnungsschimmer braucht. {element} Mønnschä, unn do hodds unna Lesa schunn Diskussiønä gewwä, sage eher „rauszus“, wass a in Ørdnung iss, mir persänlisch awwa näd so vunn de Zung geht. Falsch isses desdäwegä freilisch nädd, jedda rädd ewä, wieäm de Schnawwl gewachsä iss. {furtherread} Dess Drollischä øn „nauszus“ iss, dass es do ganädd ubädingt waam odda frihlingshaft soi muss. Aa wønn scharfä Windä dursch die Kurpalz wehä und de Friehling soi blaues Bønd noch nädd fladderä lossd: Nauszus geht’s trotzdem, weil’s ewä länga hell iss. Weil hier unn do wass Grienäs uffblitzt. Unn unnsa gudi Induschtrie-Luft gønz onnaschda rieschd. Nooch Schoklaad, Bier, Kokkosfett, Zellschdoff, Grillfleesch unn Seefäpulva rieschds jo do s’gonz Johr. Alla dønn, geht jetz mol naus – unn nämmt ä Naas voll „Nauszus“! mannheimer-morgen.de/kall, Kontakt: kall@mamo.de

    Mehr erfahren
  • Kultur Isch geh zu de Krippo!

    Guckt Ihr a so gern Krimi wie isch, Ihr Leit? Do habbt da grad Gligg, dänn ehrlisch gsacht, kummt jo bald nix mehr ønnares im Färnseh. Uffäm änä Kanal, kwatschäsä in änarä Dur, uff de onnarä sinnse øm schießä, fafolgä, verheerä odda ga obduzierä. Wie gsacht, isch seh’s gärn, also liewa wie’s Gekwatschä vunn de ewisch gleischä Eiakepp. Awwa graad, weil allä Owend, uff zisch Senda än Krimi laaft, fallt ma do als wass uff... Unn isch kønn Eisch saagä: Wønn isch nochämol uff die Welt kumm, dønn geh isch zu dä Krippo! {element} Nädd weil isch so gärn Blut seh odda dursch Hinnaheef dennä Schdrømer noochrennä will. Ah nädd, weil isch so gern neschdäløng im Dienschdwaagä ohne Schtøndheizung vor irgendwelsche Hausdierä mutmaaßlischä Fabrescha observierä deed. Unn geh ma fort midd dennä Fafolgungsjagde egal ob zu Fuß odda middem Audo. Also isch, dess gewwisch offä zu, deed blooß wegä dämm Geld zu de Krippo wollä! Die missä do nämlisch ä schänes Geld fadiene, soviel schdeht feschd. Habbda Eisch schunn mol dennä ihr Wohnungä unn Heisa øgeguckt, hä? Wie so än Hauptkommissar, noch däzu gschiedä unn zwee Kinna, alläschdehend residiert – do fallda nix me oi! Egal ob Berlin, Malmö, Köln, Ystadt, Ludwigshafä, Genua, Leipzisch, Hømburg, Bozen odda Sylt: än Traum! Trotz Alimendä: Siwwä Zimma Altbau midd Schduck, Induschtrie-Lofts, so groß wie ä Schdrooßebøhn-Deppo, Pänthaus midd zweehunnerd Kwadratmeeda, Willä midd Fenschda biss uff de Boddä, nadierlisch midd Meerblick! Dess lossd mehrarä Schließ zu: Entwedda isch hab bei dännä Besoldungsgruppä im TVÖD falsch noochgeguckt. Odda s’iss kriminelli Kohlä im Schpiel, ihr guggt jo Krimis unn wissd schunn: Drogebarønä, Schmiergeld unnsoweida. Odda die hawwä alla Famieda, die nädd wegä Zaschda, sunnern bloß aus Menschäfroindlischkeit famiedä. S’iss unwahrschoinlisch, awwa jo a egal – denn wie dämm a sei: Glaabt ma, im neggschdä Lewä geh isch zu de Bolizei! Zum Kall: morgenweb.de/kall Kontakt: kall@mamo.de

    Mehr erfahren
  • Mundartglosse De Kall mähnt: Mønnema Baukunscht

    Schaffä, schaffä, Heislä bauä … føngä ma heid, wo’s um Bauä gehä soll, ruhisch mol schweewisch ø. Kehrda a däzu, zu de Bauschparer unn Heisläbaua?

    Mehr erfahren